Eki
12
Metinlerin Sınıflandırılması
Ekim 12, 2009 | Yorum Gnder
Metin: Bir yazıyı biçim, anlatım ve noktalama özellikleriyle oluşturan kelimelerin bütününe metih denir.
Edebi Metin: Güzel bir üslupla meydana getirilmiş sözlü ve yazılı ürünlere edebi metin denir.
Edebi metinlerde estetik (sanat) ön plandadır.
Sözcükler edebi metinlerde mecaz ve yan anlamlarıyla da kullanılabilir.
Anlatım: Duygu ve düşüncelerin sözlü veya yazılı olarak dile getirilmesidir. Anlatım dil ile gerçekleşir. Dil, kişinin eğitim durumuna hitap edeceği kişiye, metinlerin özelliğine göre değişiklik gösterir. Metinleri birbirinden ayıran anlatımdır. Dile yüklenilen işlev ve bunun paralelinde ele alınan konu metinlerin ayırıcı özelliğidir.
Yazılı veya sözlü metinler;
* Gerçeklikle ilişkileri bakımından
* Yazılış amaçları bakımından
* Dil yapısı bakımından
* Konu (içerik) bakımından çeşitli gruplara ayrılır.
Örnek Soru:
Metinler sınıflandırılırken aşağıdakilerden hangisi göz önünde bulundurulmaz?
A) Konusu (içeriği)
B) Sanatsal yönü
C) Sanatçısı
D) Kurgusal yönü
E) Dile yüklediği işlevi
Cevap: C
** Edebi yönü olmayan metinlerde sözcükler gerçek anlamda kullanılır, fayda ön planda; edebi metinlerde ise sözcükler yan anlamda ve mecaz anlamda kullanılır, sanat ön plandadır.
METİNLERİN SINIFLANDIRILMASI
1- SÖZLÜ ANLATIM
* Röportaj
* Mülakat (Görüşme)
* Söylev (Hitabet, Nutuk)
* Konferans
* Açık Oturum
* Forum
* Panel
2- OLAY ÇEVRESİNDE GELİŞEN METİNLER (KURMACA-SANATSAL)
a) Anlatmaya Bağlı Metinler
* Öykü
* Roman
* Masal
b) Göstermeye Bağlı Metinler
* Tiyatro
3- DUYGU ve HEYECANI DİLE GETİREN METİNLER
* Şiir
* Manzume
* Mensur Şiir
4- ÖĞRETİCİ METİNLER
* Mektup
* Günlük (Günce)
* Anı (Hatıra)
* Biyografi (Hayat Öyküsü)
* Otobiyografi (Öz Yaşam Öyküsü)
* Gezi Yazısı (Seyahatname)
* Sohbet (Söyleşi)
* Haber Yazıları
* Fıkra
* Deneme
* Makale
* Eleştiri (Tenkit)
