Eki
11
Destan Anlatıcısı ve Destan Dili
Ekim 11, 2009 | Yorum Gnder
Bu dönemde Türk boylarında 8220;ozan, baksı, kam, şaman8221; gibi isimlerle anılan bir sanatçı tipi var ki bunlar, sadece sanatçı kimliği olan kişiler değildir. Bunlar; 8220;müzisyenlik, bilim adamlığı, din adamlığı, hekimlik, kâhinlik8221; vb. gibi pek çok özelliklere sahiptirler. Bunlar 8220;sığır, şölen, yuğ8221; gibi törenlerin baş aktörleridir. Bu kişiler törenleri idare etmişler, törenlerin niteliğine göre sagu ve koşuk söylemişlerdir. Destan da anlatan bu kişilere 8220;ırcı8221;, 8220;yıra8221;, 8220;destancı8221; adı da verilmiştir.
Genel olarak ozan adıyla bilinen bu sanatçılar, sözlü edebiyat ürünlerini özel zamanlarda kopuz eşliğinde okumuşlardır. Bu ürünler zamanla tören ortamlarından ayrılarak bağımsız bir dil hâlini almaya başlamıştır. Böylece halk edebiyatının ilk örnekleri oluşmuştur.
Destan döneminde Türkçe katışıksız, yalın özellikler taşır. Yabancı sözcükler çok azdır; çünkü bu dönem, edebiyatımızın yabancı etkisinde kalmayan dönemidir.
Orta Asya Türkleri, ana dillerini işlemiş, yazı dilimizi hazırlamışlardır. Bu dönemde sözdizimi, yalın ve açıktır.
