LYS PUANI HESAPLAMA İÇİN TIKLAYINIZ

2010 Lisans Yerleştirme Sınavı LYS sonuçları internetten açıklandı. Sonuçları bu adresten öğrenebilirsiniz.

İŞTE 1. ADRES TIKLAYIN

İŞTE 2. ADRES TIKLAYIN

http://www.ygs-lys.net/lys-puanini-puanmatikle-hesapla-tikla

İlgili Konular

• Ygs Puanınızı Hesaplayın (1)

Sınavları düzenleyen Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi’nin (ÖSYM) Başkanı Prof. Dr. Ünal Yarımağan, sınav sonuçlarına ilişkin bilgi vermek amacıyla basın toplantısı düzenledi. Üniversite adaylarının katıldığı Lisans Yerleştirme Sınavları (LYS) sonuçları açıklandı. Sınavda, 784 bin 564 aday 180 ve üstünde puan alarak, üniversite tercihi yapmaya hak kazandı.

SINAV SONUÇLARI İÇİN

LİNK 1

LİNK 2

Sınavları düzenleyen Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi’nin (ÖSYM) Başkanı Prof. Dr. Ünal Yarımağan, 19-20 ve 26-27 Haziranda gerçekleştirilen sınav sonuçlarına ilişkin bilgi vermek amacıyla YÖK’te basın toplantısı düzenledi.

Yarımağan, beş oturuma toplam 1 milyon 856 bin 890 adayın girdiğini ve bu adaylardan 77′sinin sınavının çeşitli nedenlerle iptal edildiğini, 1 milyon 856 bin 813 adayın sınavının geçerli sayıldığını bildirdi.

Sınavda 233 kişinin kopya çektiğinin belirlendiğini ve hangi testlerden kopya çekmişlerse bu testlerin geçersiz sayıldığını kaydeden Yarımağan, sınavda toplam 784 bin 564 adayın 180 ve üstünde puan alarak tercih yapmaya hak kazandığını ifade etti.

Yarımağan, sınavda çok sayıda puan türü olduğunu belirterek, genel başarı durumlarını hesaplarken tüm kriterlere göre Matematik-Fen (MF), Türkçe-Matematik (TM) ve Türkçe-Sosyal (TS) olmak üzere üç ana puan türünde sıralama yaptıklarını ifade etti. TM grubunda kız adayların, TS grubunda da erkek adayların daha başarılı olduğunu söyleyen Yarımağan, en başarılı grubun son sınıf düzeyindeki adaylar olduğunu bildirdi.

Sınavı kazanarak tercih listesi hazırlayan adaylar, tercih formlarını 26 Temmuz-6 Ağustos arasında teslim edecekler.

Cinsiyete göre

M-F grubu… Kızlar erkeklerden başarılı. Kızlar 286, Erkekler 279, erkeklerin sayısı kızlardan fazla

T-M grubu… Kızlar erkeklerden başarılı. Kızlar 272,923, Erkekler 266,375, erkeklerin sayısı kızlardan fazla

T-S grubu… Erkekler kızlar başarılı. Kızlar 286, Erkekler 279, erkeklerin sayısı kızlardan fazla

Öğrenim durumuna göre

M-F grubu… En başarılı grun son sınıf 289, eski mezunların, üniversite öğrencisi ve mezunlarının puanı düşük. En başarısız grup üniversite mezunların

T-M grubu…En başarılı grup eski mezunlar. 273 ortalama ile. Sonra ise son sınıf çğrenciler geliyor.

T-S grubu… En başarılı grup üniversite mezunları.

Okul türüne göre: Liseler, Meslek Liseleri ve Öğretmen Liseleri kategorsisnde

M-F grubu… Öğretmen Lisesi’nin başarı düzeyi çok yüksek. Ardından liseler ve Meslek Liseleri geliyor…

T-M grubu… Öğretmen Lisesi’nin başarı düzeyi çok yüksek. Ardından liseler ve Meslek Liseleri geliyor…

T-S türü… Meslek Liselerin başarısı diğerlerine yaklaşmış. En Başarılı grup Öğretmen Liseleri…

Okul Türüne göre

M-F grubu… Fen Lisesi, Özel Fen Lisesi, Askeri Liseler, Polis Koleji, Öğretmen Liseleri, Anadolu Liseleri

T-M grubu… Fen Liseleri, Sosyal Bİlimler Liseleri, Askeri Liseler ve Öğretmen Liseleri, Anadolu Liseleri

T-S grubu— Sosyal Bilimler Lisesi, Fen Liseleri, Askeri Liseler, Polis Koleji

http://www.ygs-lys.net/2010-lys-sonuclari

İlgili Konular

• SBS sonuçları açıklanıyor (0)

Bu sınavların soru ve cevapları sabah oturumları için sınavın yapıldığı gün saat 15.00’da, 19 Haziran 2010 öğleden sonra yapılacak Yabancı Dil Sınavı soruları ise aynı gün saat 19.00’da http://lys2010-sorular.osym.gov.tr adresli internet sayfamızdan açıklanacaktır.

2010-LYS soru ve cevaplarını yayımlayacak olan televizyon kanalları ile basın organları bilgiye kolayca erişebilmeleri için izleyecekleri yolu 17 Haziran 2010 Perşembe günü ÖSYM Başkanlığından telefonla öğrenebileceklerdir.

Sitemizde yer alacak olan 2010-LYS’ye ilişkin test soru ve cevaplarını içeren fikir ürünleri, Telif Hakları ile ilgili yasal mevzuat uyarınca korunacaktır. İnternet sitesinde yer alacak 2010-LYS test soru ve cevapları;

1. Ulusal ve yerel televizyon kanallarında sadece sınavın yapıldığı gün,

2. Ulusal ve yerel basın organlarında sadece sınavın ertesi günü,

bir defaya mahsus olmak üzere kullanılabilir ve yayımlanabilir.

LYS test soruları ve cevapları televizyon kanallarında ve basın organlarında sınavın yapıldığı gün, LYS-1, LYS-2, LYS-3,LYS-4 için saat 15.00’dan; LYS-5 için saat 19.00’dan önce yayımlanamaz.

Diğer kullanıcılar ise 2010-LYS test soru ve cevaplarını ancak kişisel faydalanmaları için kullanabilir, ticari amaçla kullanamaz, çoğaltamaz ve dağıtamaz.

Sitemizde yayımlanacak olan 2010-LYS test soru ve cevaplarını yukarıda belirtilen kurallara aykırı biçimde kullananlar veya LYS-1,LYS-2,LYS-3 ve LYS-4 için sınavın yapıldığı gün saat 15.00’dan, LYS-5 için saat 19.00’dan önce internet sayfalarında içeriği kullanıma açanlar hakkında yasal takibat yapılacaktır.

Kamuoyunun bilgilerine sunulur.

ÖSYM Başkanlığı

http://www.ygs-lys.net/2010-lys-soru-ve-cevaplari

İlgili Konular

• YGS’de ilk 10′a giren öğrenciler, illeri ve okulları (0)
• Ygs Puanınızı Hesaplayın (1)
• SBS soru kitapçıkları ve puan hesaplama! İNDİR (0)
• Öğrenciler, SBS’ye ‘hayır’ dedi (0)
• İşte İL İL Türkiye’nin nüfusu (0)

Üniversiteye girişin birinci aşaması olan Yükseköğretim Geçiş Sınavı (YGS) sonucunda 1 milyon 233 bin 580 aday LYS’ ye katılma hakkı elde etti. Bu adaylardan 605 bin 520’si 19 Haziran’da yapılacak Matematik Sınavı’na (LYS1), 31 bin 300’ü ise aynı gün öğleden sonra yapılacak Yabancı Dil Sınavı’na (LYS-5) girmek için başvurdu. 20 Haziran Pazar günü yapılacak Sosyal Bilimler Sınavı’na (LYS-4) da 349 bin 100 bin kişinin girmesi bekleniyor. 26 Haziran’da Edebiyat-Coğrafya Sınavı’nda (LYS-3) 635 bin 300, 27 Haziran’da yapılacak olan Fen Bilimleri Sınavı’nda (LYS-2) ise 276 bin 800 aday bu alanda iyi bir bölüme girmek için yarışacak. Üniversiteyi kazanmayı hedefleyen yüz binlerce öğrenciye sürpriz sınav tüyolarını veren Fem Dershaneleri Yayın Kurulu başkanları, başarılı olmanın yollarını sıraladı.

BUNLARI SAKIN GÖZARDI ETMEYiN

YGS kayıpları telafi edilebilir

** FEM Dershanesi’nden Rehberlik Uzmanı Faruk Ardıç,“ LYS’Lerde geçmişte yapılan ÖSS ve ÖYS’lerde sorulan sorulardan daha fazla soru gelecek. Bu sene ilk kez uygulanan YGS sorularında öğrenciler hayli zorlandı. Özellikle Sosyal Bilimler alanında tüm adaylar içinde 40 soruda hiç doğru olmaması öğrencileri bir hayli tedirgin ediyor” diyor.

LYS soruları YGS’den farklı

** YGS soruları genel olarak okuduğunu anlama, temel kavram ve ilkelerle düşünme, zihinsel beceriler ve basit işlemlere dayalı sorulardan oluşuyordu. Bundan dolayı bilgiye dayalı çalışma yapan adaylar fazla bir performans gösteremediler. Fakat LYS’de gerçekten konuyu bilen ve bildiğini kavrayıp uygulayabilen adaylar daha başarılı olacaklardır. Gerçek çalışanla çalışmayan LYS’lerde ayırt edilecektir.

ÖYS’ler yol gösterici olacak

** Önceki yıllara ait ÖYS soruları içerik ve zorluk bakımından LYS’lerde sorulacak sorulara yönelik ipuçları veriyor. Bundan dolayı geçmiş yıllara ait soruların mutlaka çözümlerine ulaşılmalıdır. Öğrenci sorulara cevap ararken aynı zamanda o konulara ait bilgilerini de tekrar hatırlamış olur. Çıkmış soruları çözmekle; LYS’lerde hangi konulardan soru geleceğini, LYS sorularının üslubunu ve mantığını, soruluş tarzını, konulara göre dağılımını ve konulardan ne tip soruların sorulabileceğini, soruların zorluk ve kolaylık oranlarını tespit edebilir.

Deneme çözerek tekrar yapın

** Deneme sınavları kişinin temelde çalışma düzeyini, derslere ve konulara göre bilgi düzeyinizi ölçmek ve varsa eksiklerinizi görmek için yapılıyor. Bu nedenle konu tekrarları deneme çözülerek de yapılabilir.

Zamanı sonuna kadar kullanın

** Sınavda zamanı çok iyi kullanmak gerekiyor. Zamanı son dakikasına kadar kullanılmalıdır. Zamanı kullanma becerisi ancak deneme sınavlarıyla kazanılabilir. Lüzumsuz yere sınava ara vermeden, çözümünde zorlanılan soruları ikinci tura bırakarak ve sanki gerçek sınavdaymış gibi deneme sınav olmak önemlidir.

Dikkatli okumak kazandırır

** Soru kökünü çok dikkatli okunmalıdır. Yanlışların çoğu, soruyu iyi okuyamamak dolayısıyla anlayamamaktan kaynaklanıyor. Sınavda bazı soru kökleri; “hangisi …. değildir?” , “hangisinde…. yoktur ?”, “hangisi ….. olamaz?” şeklinde olumsuz olarak verilebiliyor. Genelde olumlu soru cümlelerine alışkın olan öğrenci, olumsuz soru kökünü olumlu gibi okuyarak çözebileceği bir soruyu yanlış yanıtlayabilir. Bu nedenle acele etmeden, önce soruyu iyi anlamaya çalışılmalıdır.

‘Okuyorum ama anlamıyorum’

** Soruyu net olarak anlayamadığınızda tavsiye olunan şudur: Önce soru kökünü okuyun. Okurken ne demek istendiğini kaleminizle belirleyin. Sonra seçeneklerin ışığında soruyu bir kez daha okuyun. Soruda verilenler ile istenenleri karşılaştırın. Böylece soruyu daha iyi anlamanız kolaylaşır”

Uzun sorudan korkmayın

** Bazı sorular, özellikle uzun sorular ilk bakışta zor gözükebilir. Ancak uzun sorular iyi açıklanmış sorulardır ve iyi okunduğunda sanıldığı gibi zor olmadığı görülür. Bu nedenle uzun sorulardan korkmamak gerekir.

Tüm şeçenekleri okuyun

** Özellikle sözel sorularda tüm seçenekler doğru izlenimi uyandırabilir. Adaydan “en doğru”yu bulması istenir. Bu nedenle ilk doğru görülen seçeneği işaretleyip diğerlerini bırakılmamalıdır. Verilen tüm seçenekler okunmalıdır. Ancak seçenekleri elerken çok dikkatli davranmak gerekir. Sorunun yanıtı olmadığından kesin emin olduğunuz seçenekleri eleme yoluyla bu şekilde soruya yaklaşabilirsiniz. Aksi halde kazanç yerine kayıp söz konusu olabilir.

Seçici sorulara dikkat!

** Tüm seçme sınavlarında öğrenciler arasında en iyileri ayırmak için çok güç sorular da vardır. Bu nedenle tüm soruları doğru yanıtlayamamanın doğal olduğu kabul edilmelidir. Yanıtlanamayan sorularla karşılaşıldığında kişi kendine güvenini kaybetmemeli.

Tekrar tekrar okumak isterseniz

** Dikkatinizin sınav boyunca kesilmemesi mümkün değildir. Zaman zaman zihninizin dağılması söz konusu olabilir. Bu durumda soruyu tekrar tekrar okuma gereğini duymaya başlarsanız, bir süre kalemi bırakın, gözlerinizi kapatın ve derin bir nefes alın. 10-15 saniyelik bir dinlenme egzersizi, sınava tekrar dikkatinizi vermenize yardımcı olacaktır.

Kaydırma yapmadan kodlayın

** Sorulara vereceğiniz yanıtları cevap kağıdınızdaki doğru yerlerine (kaydırma yapmadan) kodlayın. Kodlama yaparken yuvarlağın içini iyice doldurun, dışına da taşırmayın. Her şeyden önce kendinize güvenin ve başaracağınıza inanın.

Matematik sınavında sürpriz olabilir mi?

Daha önce sorulmamış bir başlıktan gelecek soru sayısı en fazla 4 ya da 5 olacaktır. Geçtiğimiz yıl sembolik mantık bilgisiyle de çözülebilen soru geldiğinden, bu yıl da aynı konudan soru gelebilir. Bu vakitten sonra hiç bilmediğimiz uzun konulara çalışmayınız. Bunun yerine eksik olan ve az bir gayretle tamamlayabileceğiniz konulara yönelmeniz size daha fazla katkı sağlayacaktır. “Ben sınava son 20 gün kala çalıştım ve kazandım” sözü gerçekleri yansıtmamaktadır. Bu tür sözlere kendinizi inandırıp tüm konuları tekrar etme (veya öğrenme) gayretinize düşerseniz, hayal kırıklığı yaşamanız kuvvetle muhtemeldir.

ÇÖZERKEN NE YAPMALIYIM?

50 soru için 75 dakika verileceğinden çözümü “1” dakikayı geçebilecek soru sayısı az olacaktır. Size gelen kitapçıkta sorulara düzensiz dizilmiş olabileceğinden, çözebileceğinizi düşündüğünüz soruları seçip, öncelikle onları çözebilirsiniz. Buna rağmen, sınav başlangıcında ummadığınız kadar soruyu işaretleyememiş olabilirsiniz. Bu durumda söyleyeceğimiz tek şey “benzer durumların önceki yıllarda yaşandığı, moralini bozmadan sınava devam eden öğrencilerimizin başarılı bir sınav geçirdikleri” olacaktır. “Bu soruyu da çözemeyeceksem” düşüncesine kesinlikle kapılmayınız. Bu düşünceyle çözmekte ısrar edeceğiniz soru, ilerde rahatlıkla çözebileceğiniz sorulara -size verilen süre içerisinde- ulaşmanızı engelleyecektir.

HATALI SORU iHTiMALi VAR MI?

Hatalı olduğunu düşündüğünüz soru varsa, neyin sorulmuş olabileceğini tahmin edip mutlaka cevaplama yapınız. Benzer şekilde çift cevaplı olduğunu düşündüğünüz soruda da (YGS de olduğu gibi) işaretleme yapınız, boş bırakmayınız. Ve tabii ki, size verilen süreyi sonuna kadar kullanınız.

PEKi EDEBiYAT NASIL GELECEK?

Geçmişte edebiyat soruları genellikle bilgi ağırlıklı olarak sorulurdu. Edebiyatla ilgili teorik bilgiler bu soruları çözmek için yeterliydi. Ancak geçen yıl çıkan parçaya dayalı yorum ağırlıklı soruları dikkate almak gerekir. Bu sorular çözülerek nasıl sorularla karşılaşılacağı anlaşılabilir. Edebiyatla ilgili teorik bilgiler iyi hazmedilmeli ve yeni soru tiplerine de yer veren nitelikli dokümanlardan bol bol soru çözülmelidir. Edebiyat sorularının çok zor olmadığı, konular iyi bilindikten sonra çok kısa sürede çözülebileceği unutulmamalıdır.

TARiHTE YORUM DÖNEMi BiTTi

LYS’ye yönelik sorulacak tarih soruları tamamen bilgiye dayalı olması muhtemeldir. Bundan dolayı konunun çok iyi bilinmesi gerekmektedir. Bu da öğrenilen bilgilerin unutulmaması için pekiştirilmesini gerekli kılmaktadır.Tarih diğer derslere göre daha kolay öğrenilen bir derstir. Tarihi kolay öğrenme avantajının yanında kolay unutma dezavantajı da vardır. Dolayısıyla unutmamak için konuyu öğrendikten sonra bol bol soru çözmek, tekrar yapmak gerekiyor. Temelde ele alınması gereken yaklaşım var. Konular tam anlamıyla kavranmadan soru çözmeye geçmek çok anlamsızdır. Öncelikle eldeki kaynaklardan konular iyice bir kavranmalı ve tarihin mantığı olan sıralama anlaşılmalıdır.

SÖZELCiLERE COĞRAFYA UYARISI

Bu sene Türkiye’nin ekonomik coğrafyası ve ülkeler konusundan soru gelme ihtimali daha yüksek. Bu konulara dikkat etmelidirler.11 ve 12 sınıf okul kitaplarında konuya başlarken kısmındaki sorularla, etkinlikler kısmındaki sorulara dikkat edilmelidir. Çünkü bu sorular o konuda nelerin öğrenilmesine yönelik önemli ipuçlarındandır. Bu sorulara cevap verilebiliyorsa konu öğrenilmiş demektir. 1999 sorular ÖYS mutlaka çözülmelidir.

http://www.ygs-lys.net/lysye-2-gun-kala-ince-stratejiler

İlgili Konular

• İlgili Konular.

Her hangi bir nesnenin ne kadar büyük, küçük veya çok olduğunu belirtme sorunudur. Ölçme, bilinmeyen bir değeri veya bir ölçüyü , bilinen bir değer veya bir ölçü ile mukayese edilmesidir. Başka bir deyişle herhangi bir nesneyi kanunla belirlenmiş bir birimle karşılaştırmaktır.

Ölçmenin Gayesi

Her hangi bir işin ölçü aletlerinden okunarak bir ölçme değerinin belirlenmesidir.

Örneğin; Bir masanın yüksekliği, genişliği ve eni veya agırlığını bilinen bir değer ile karşılaştırarak okumaktır.

Ölçme ilgili kavram:

ÖLÇME

Uzunluk Açı Ağırlık Zaman Sıcaklık Işık Elektirik -Alan -Açısal Hız -Kütle -Hız -Isı miktarı -Optik -Elektirik -Hacim -Devir sayısı -Kuvvet -İvme -Işık Direnci – -Frekans – Basınç -Elektirik – - Enerji Miktarı

Bir Birimin Üst ve Ast Katları

Ondalık sisteme göre düzenlenmiş özel işaretler kullanılır. Bunlar herhangi bir ölçü biriminin , daha büyük üst katları veya küçük as katları yazılışını basitleştirmiştir.

Birimin Üst Kısa Birimin As Kısa

Katları İşareti İsareti Katları İsareti İşareti

1.000.000.000.000 Tera T 0,1 Desi d

1.000.000.000 Giga G 0,01 Senti c

1.000.000 Mega M 0,001 Mili m

1.000 Kilo K 0,000 001 Mikro m

100 Hekto H 0,000 000 001 Nano n

10 Deka Da 0,000 000 000 001 Piko p

Temel Ölçü Birimleri

Günümüzde kabul edilmiş olan öloçü sistemi metrik ölçü sistemidir.Fakat bunun yanı sıra yaygın biçimde kullanılan diger bir ölçü sistemide ingiliz ölçü sistemidir.

Uzunluk:Metrik sistemde uzunluk birimi metre’dir. İngiliz ölçü biriminde parmak ( inç ) birimidir.

Kütle :Metrik sistemde kütle birimi gramdır.İngiliz ölçü biriminde onş tur.

Hacim : Metrik sistemde hacim birimi litredir.İngiliz ölçü biriminde golondur.

Kuvvet : Metrik sistemde kuvvet birimi newton’dur.İngiliz ölçü biriminde pound’tur.

Sıcaklık : Metrik sitemde sıcaklık birimi santigrad ( °C ) dır.İngiliz ölçü biriminde Fahrenheit ( °F ) dır.

İki Şekilde Ölçme Yapılır.

Direk ölçme ( Metre ile bir uzunluğun ölçülmesi )

Endirek ölçme ( sıcaklık dış çap kumpası ile ölçme )

Kontrol :Belirlenen bir ölçünün doğrulanmasına denir.(Bir duvarın su düzeci ile kontrolü )

Ölçme ile Kontrolü Etkileyen Faktörler :

Ölçü aletinin ve ölçme yapılan ortamın ısısı.

Ölçme yapan kişinin hatası

Işık hatası

Ölçü aletinin hatası

Makine ve takım hatası

Ölçü Aletleri Kontrol Aletleri Ölçme ve kontrol Aletleri

1. Basit çizgi bölüntülü 1. Basit bölüntüsüz 1. İbreli ölçme ve kontrol ölçü aleti metre ve celik M. Kontrol aleti.Sıcak aleti.İbreli kumpas mikro.

2. Verniye bölüntülü ölçü aleti 2. Gönyeler.Kıl gönye 2. Su düzeci

Sürmeli kumpas 90° gönye 3. Monometre

3. Vida devirli Ö.A. 3. Pleytler,Markalı Pleytler 4. Johson mastarları

Purametre 4. Mastarlar,Çatal vida tarağı

5. Sertlik ölçü aleti

Wicker sertlik

Rochwell sertlik

Birinell sertlik

Uzunluk Ölçü Aletleri

Ölçü taşıma aletleri; Bölüntülü ölçü aletleri Ayarlana bilir bölüntülü A. Sabit değer ölçü A.

1. İç çap kumpasları 1. Çelik metre 1. Sürgülü kumpas 1. Şablonlar

2. Dış çap kumpasları 2. Katlanır metre 2. Sürgülü derinlik kumpası 2. Sınır mastarları

3. Çift kumpaslar 3. Şerit metre 3. Mikrometre 3. Tam ölçü(Jonson)

4. Ölçü saati

5. Hassa mikrometre

Ölçme kuralları

Ölçme, eğer güvenilir ve gerekli olan titizlik gösterilerek yapılmışsa bir değerifade eder.

Ölçmede istenilen ölçü tamlığına uygun olan ölçü aleti kullanınız..

Okuma sırasında okuma yerine dik olarak bakınız.

İşin ve aletin ölçme yüzeylerini, ölçme işlemlerinden önce temizleyiniz.

Ölçmeden önce iş parçasının çapaklarını alınız.

Hasas Ölçmelerde, civarın sıcaklığına dikkat ediniz. İşlem dolayısıyla ısınan iş parçalarını soğumaya bırakınız

Bazı özellik arz eden ölçü aletlerinde, ölçü baskısının tam değerini veriniz. Hiçbir zaman zorlamayınız.

Hiçbir zaman hareket halindeki iş parçasında ve tezgah çalışırken ölçme yapmayınız.( kaza tehlikesi ve ölçme aletinin bozulmasını doğurur.)

Manyetik iş parçalarının ölçmeden önce manyetik özelliği kaldırılmalıdır.

Ayarlanabilir ölçü aletleri tekrar sıfır duruma getirilip kontrol edilmelidir.

Ölçü aletlerinin ölçü derecesi, belirli zaman aralıklarında kontrol edilmelidir.

Ölçü Aletlerinin bakımı

Yalnız iyi bakımlı ölçü aletleriyle kusursuz bir ölçme yapılabilir.

1)ölçü aletlerini kesici aletlerden uzakta bir yerde muhafaza ediniz.

2) hassas ölçü aletlerini yumuşak bir altlık ( kumaş veya sünger ) üstüne koyunuz ve pislik ile küçük talaşlardan koruyunuz.

3) hassas ölçü aletlerini soğuk ve sıcak tesirlerden koruyunuz.

4) ölçü aletlerini düşürmeyiniz.

5) ölçü aletlerini kullandıktan sonra veya çalışma sona erince, itinayla kaldırınız ve gerektiği durumlarda temizleyiniz. Paslanma tehlikesine karşı olan ölçü aletlerini asitsiz yağ ile veya gresle ovunuz.

Hatalı ölçü aletlerini kendiniz onarmaya veya üzerinde herhangi bir değişiklik yapmaya kalkmayınız.

Uzunluk Ölçü Sistemleri

mekik sistem: birimi metre’dir.

Metre

(m)

Desimetre

(dm)

Santimetre

(cm)

Milimetre

(mm)

Mikron

(m)

1m

10

100

1 000

1 000 000

1dm

0,1

10

10

100 000

1cm

0,01

0,1

10

10 000

1mm

0,001

0,01

0,1

1 000

1m

0,000 001

0,00001

0,0001

0,001

parmak ( withword ) sistem : birimi parmak (inç) ( ²) dir.

1 parmak (1 ² ) = 25,40 mm ‘dir.

Örnek : ½ inç kaç mm’ dir?

½*25,40 =25,40/2 = 12,70mm? ½ inç = 12,70mm

örnek: 5/8inç kaç mm’dir ?

5/8*25,40 = 127/8 = 15,875mm ?5/8inç = 15,875mm

Uzunluk Ölçü Aletleri

1-) Ölçü Taşıma Aletleri : Uzunluk ölçülmesinde kullanılır. Bunların hiçbiri çizgisel bölüntüsü yoktur.Bunun için istenilen ölçü tamlığına göre ayar veya ölçülen değerleri okumak için uygun ölçü aletlerinin seçilmesi gerekir.

a-)Dış Ölçmeler için ; Dış çap Kumpası

Kumpas her iki elle açmak şartı ile, ölçülecek miktara yaklaşık olarak ayarlanır.

Tam ayar kolları dış ( iç ) kısımlarını hafifçe vurularak yapılır.

Hiçbir zaman ölçme yüzeyi üstüne vurmayınız.

Kumpasın İnce Ayarı : İstenen ölçü tamlığına uygun bir ölçü aleti ( kumpas , mastar vb. ) seçilmesi şartır.

Ölçü aletinden alınan ölçü işin ölçüsü ile karşılaştırılır.

İş parçasından alınan ölçü değeri , sürmeli kumpas ile kontrol edilir.

b-)İç ölçmeler için ; İç Çap Kumpası:

Kumpas her iki kolla açmak şartıyla , ölçülecek miktara yaklaşık olarak ayarlanır.

Tam ayar kolların dış ( iç ) kenarlarına vurmak sureti ile ayarlanır.

Kumpasın ince ayarı dış çap kumpasının aynıdır.

c-)Dış ve İç Ölçmeler İçin ; Çift kumpas :

Bu kumpasların ayarlanması ve kullanılması diğer kumpaslarla aynıdır ve aynı kurallar geçerlidir.

2-) Bölüntülü ölçü aletleri:Uzunlukların ve çizgilerin ölçülmesinde kullanılır. İtinalı bir kullanma ile kullanılan ölçü aletinin çinsine göre uzunlukların 0,5mm hassasiyette ölçmek mümkündür.

a-)Katlanır metre :Yapılış uzunlukları 1 ve 2 m’likler 6 veya 9 parçalıdır. Çelik veya hafif metal katlanır metrelerde hata sınırı, parçalar kusursuz yaylandığı sürece 1000 mm de ± 1mm kadardır. Ağaçlardan yapılanında ise 1m 6 parçalı, 2m on parçalıdır.

b-) Çelik çetvel :İmalat uzunlukları 300 ve 500 mm’dir. Gereç olarak yay çeliği, yaklaşık 12m genişlik ve 0,3 mm kalınlıktadır. Bölüntü çetvelin en uç kenarından başlar.

c-)Çalışma ölçü aletleri :Yapılış uzunlukları 500mm’den 5000mm’ye kadar.Gereç olarak takım çeliği 5mm’den 14mm’ye kadar kalınlıkta , 25mm’den 70mm’ye kadar genişlikte .Ölçü cetveli her iki uçta bölüntüleri yaklaşık olarak 10mm’ye kadar geçer.

d-) Çelik Bant Metre:Bu metreler iki tiptir.

1.Tip; Yapılış uzunlukları 1,2 ve 3 m yaklaşık olarak 12mm genişliktedir. Paslanmaz yay çeliğidir.

2.Tip; Yapılış uzunlukları 10 20 30 m genişliği 13mm gereç olarak paslanmaz bant yay çeliği kolu ve kutu şekli yapılmışlardır.

e-) Çekme ölçü Çetveli : Dökümcülükte gerekli olan modellerin yapımında kullanılır. Döküm gereç soğuk iken Önemli miktarda çeker.( ölçüsü küçülür.) Bunu karşılamak için model uygun olarak daha büyük yapılır. Çekme ölçü cetvellerine göre yapılmış olan model döküm gerecin soğuması sırasında çekme miktarı kadar daha büyük yapılmış olur.

3-) Ayarlana Bilir Görüntülü Ölçü Aletleri

A) Sürmeli kumpas : Tesviyecilikte kullanılan bir ölçü aletidir. Sürmeli kumpasta üç çeşit ölçü alınır.

a)dış çapın ölçülmesi.

b) İç çapın ölçülmesi.

c)Derinlik ölçülmesi.

Kumpasın Kısımları Şunlardır:

Cetvel.

Hareketli çene ve verniyeli çetvel.

Sabit çene .

Kılıç ( dil )

Çeşitli sürmeli Kumpaslar :

1-Dış ölçmeler için ölçme çeneleri ile keskin kenarlı çeneler, İç bölümler için ağızları vardır.

2-Dış ölçmeler için ölçme çeneleri ile keskin ağızlı çeneleri , iç ölçmeler için ağızları derinlik ölçmeleri için derin kılıç vardır.

3-Dış ölçmeler için ölçme çeneleri ile keskin ağızlı çeneleri ,iç ölçmeler için ağızları ve derinlik ölçmek için dili vardır.

4-Dış ölçmeler için ölçme çeneleri ile iç ölçmeler için ağızları ve ince ayar için ayar vidası vardır.

Sürmeli Kumpasın Dış Ölçümlerde Kullanılması

kumpas, ölçülecek ölçüden büyük olarak açılır.

Sabit çene iş parçasına dayatılır

Hareketli ölçü çenesi, parçaya doğru hareket ettirilir.

Hareketli çene parçaya değdikten sonra bastırılmaz ve ölçü okunur.

Kumpas ağızları kısa olarak kavratılırsa ve kumpas iyi oturmazsa ölçme hatalı olur.

Dar girintileri ( fatura ) ölçmelerde ( 80 mm çapaklar ) çapraz ağızlı kumpas kullanılabilir. bu sırada ölçme çenelerinin keskinleştirilmişleri kullanılır.

Sabit veya bağlanmış iş parçalarının ölçülmesi sırasında kumpas her iki elle kavranır.

Sürmeli Kumpasın İç Ölçümlerde Kullanılması

Kumpas , ölçülecek ölçüden küçük olarak açılır.

Sabit çene iş parçasına dayatılır.

Hareketli ölçü çenesi, parçaya doğru hareket ettirilir.

Hareketli çene parçaya değdikten sonra bastırılmadan ölçü okunur.

İç ölçmelerde kumpas çenelerinin daima delik eksenine paralel olmaları şarttır.

Keskin kenarlı çapraz ağızlı çeneler çapa tam olarak oturtulur.

Kumpas yanlış oturtulmuşsa yanlış ölçü verir. okunan değer gerçek ölçüden daha küçüktür.

b-) Derinlik Kumpası erinliklerin ve Kademelerin ( merdiven ) ölçülmesinde kullanılır.

Çeşitli Derinlik Kumpasları:

1-Ucu incelmiş derinlik dayaması, Derinlikleri ve kademeleri ölçmek içindir.

2-Takma deriklik dayaması küçük delikler ve dar kanalların derikliklerini ölçmel içindir.

3-Acılı kancalı dayaması iç kademeleri ölçmek içindir.

4-Açı şeklindeki köprüsü vardır. Millerin kama yerleri derinliklerini ölçmek içindir.

5-Döndürüle bilir cetveli ,iç boşaltmaların derinliklerini ölçmek içindir.

Derinlik Kumpası ile Ölçmesi:

Köprüyü, daima ölçü irtibat yüzüne sıkı olarak dayatınız.

Derinlik dayamalı kılcı, hafifçe derinliğin tabanına oturuncaya kadar bastırınız.

Tespit vidasını dikkatlice sıktıktan sonra, Derinlik kumpasını kaldırınız ve ölçme değerini okuyunuz.

Kumpasın Okunması:

Kumpaslar sistem olarak iki çeşittr.

MM’lik ölçülü kumpas ( kumpasın alt kısmında yer alır.)

Parmak ( ” ) ölçülü kumpas ( kumpasın üst kısmında yer alır.)

Verniyer : Kumpas üzerinde yardımcı bir cetvel olup tam sayıdan sonraki ölçünün belirlenmesinde en büyük rolü oynar.Üç çeşit metrik verniyer vardır.

1/10 verniyer

1/20 verniyer

1/50 verniyer

1/10 verniyer: Cetvel üzerinde 9mm’lik kısım verniyer üzerinde 10 eşit parçaya bölünmüştür. Böylece verniyer üzerindeki bir bölüm cetvel üzerindeki bir bölümden 0,1mm daha küçüktür.Cetvelin bölümleri 1mm verniyerinkiler ise 0,9mm’dir.

9/10 = 0,9mm

1-0,9 = 0,1mm

0,1 = 1/10

2) 1/20 Verniyer : 1/20mm ( 0,05) hassasiyetinde bir kumpas elde etmek için cetvelin 19mm’lik kısmını verniyer üzerinde 20 eşit parçaya bölüştürülürmüştür.

19/20 = 0,95

1 – 0,95 = 0,05

0,05 = 1/20

3) 1/50 Verniyer : 1/50 ( 0,02mm ) hassasiyetinde bir kumpas elde etmek için çetvelin 49mm’lik kısmını verniyer üzerinde 50 eşit parçaya bölünmüştür.

49/50 = 0,98mm 1 – 0,98 = 0,02 0,02 = 1/50

Kumpası Okuması : Verniyeli kumpası okumak kolaydır. Önce elimizdeki verniyerin hassasiyet değerini bilmeniz gerekir. Ölçülecek parçaya göre kumpas açılır. Parçanın uzunluğunun tam değeri çetvelden okununr. Küsür altı kısmı verniyerden okunur.Eğer verniyerin sıfır çizgisi çetveldeki mimimetre çizgilerinden biriyle bir hizaya gelirse okuma mm olarak tam değerindedir. Eğer verniyerin sıfırı cetveldeki mm çizgisiyle karşılaşmıyorsa , okuma mm olarak tam değildir. Bu durumda mm ondaları verniyer üzerinden okununr.Verniyer bölüntü çizgilerinden birisi cetlelin mm çizgilerinden birisiyle karşı karşıya gelir.Eğer verniyer 1/20’lik ise 10. Çizgi çakışıyor ise cetvelden okunan değere 10 x 0,05 = 0,5mm ilave edilir.

Kumpasın teknik olarak okunması:

Örnek 1 :

1/20 kumpasta O.Ö. = T.S + ( H.D.x V.Ç. )

Tam Sayı = 19 O.Ö. = 19 + ( 0,05 x 14 )

Verniyer Çizgisi = 14 O.Ö. = 19 + 0,70

Okunan ölçü = ? O.Ö. = 19,70mm

Örnek 2 :

1/20 Kumpas O.Ö. = T.S. + (H.D. x V. Ç. )

Tam Sayı = 41 O.Ö. = 41 + ( 0,05 x 5 )

Verniyer Çizgisi = 5 O.Ö. = 41 + 0,25

Okunan Ölçü = ? O.Ö. = 41,25mm

Örnek 3 :

1/50 Kumpas O.Ö. = T.S. + ( H.D. + V.Ç. )

Tam Sayı = 25 O.Ö. = 25 + ( 0,02 + 32 )

Verniyer Çizgisi = 32 O.Ö. = 25 + 0,64

Okunan Ölçü = ? O.Ö. = 25,64mm

Örnek 4 :

O.Ö: = T.S. + ( H.D. + V.Ç. )

O.Ö. = 20 + ( 0,05 + 12 )

O.Ö. = 20 + 0,60

O.Ö. = 20,60mm

Örnek 5:

O.Ö. = T.S. + ( H.D. x V.Ç. )

O.Ö. = 48 + ( 0,05 x 19 )

O.Ö. = 48 + 0,95

O.Ö. = 48,95mm

Paramk İnç Sisteminin Okunması :

Örnek 1 :

1/28 kumpas O.Ö. = T.S. + ( H.D. x Ç.C.)

Tam Sayı = 3/8 ” O.Ö. = 3/8 + ( 1/128 x 5 )

Çakışan Çizgi = 5 O.Ö. = 3/8 + 5/128 = 48/128 + 5/128

Okunan Ölçü = ? O.Ö. = 53/128″

Mm cinsinden = 53/128 x 25,4 = 1346,2/128 = 10,51

Örnek 2 :

T.S. = 5/8″ O.Ö. = T.S. + ( H.D.xÇ.Ç. ) = 5/8 + ( 1/128 x 4 )

Ç.Ç = 4 O.Ö. = 5/8 + 4/128 = 84/128 = 21/32″

Mm cinsinden = 21/32 x 25,4 = 533,4/32 = 16,668mm

Örnek 3 :

O.Ö. = 1/1 + 3/16 +5/128

O.Ö. = 128/1128 + 24/128 + 5/ 128 = 153/128″

Mm cinsinden = 153/128 x 25,4 = 3886,2/128 = 30,36mm

C) Mikrometreler : Tesviyecilikte kullanılan bir ölçü aletidir. Mikrometreler; dış çap , iç çap , vida ve derinlik mikrometreleri olmak üzere çeşitli tipleri vardır. Mikrometreler aşağıdaki sebeplerden ötürü çok önemlidirler.

Küçüktür,taşına bilir ve normal kullanımlara dayanacak kadar sağlamdırlar.

Hassasiyetini çok iyi muhafaza eder ve aşınınca kolaylıkla ayarlana bilir.

Kullanılması , okunması kolaydır ve tek elle kullanıla bilir.

Dış ölçmeler için kullanılan mikrometreler :1/100mm’ye kadar okuma tamlığında imal edlirler.

Dış ölçmeler için

Et kalınlıklarını ölçümek için özel şekilde yapılmışlardır.Dış ölçümeler için 1/1000 mm okuma tamlığında verniyerli.

Değiştirile bilen ağızlı vidaların aşağıdaki dış ölçüler içindir

Dış çap

Çekirdek çapı

Böğür çapı

Ölçme baskısını gösteren tertibatlı mikrometre .

Hassas mikrometre

Takılabilen

Geçme şeklinde takıla bilen göstergeli 1/1000mm tamlığında yapılmıştır.

Mikrometrelerde dış ölçmeler :

Mikrometre ölçülecek ölçüden büyük olarak açılır.

Örs iş parcasına dayatılır.

Ölçme mili iş parçasına doğru döndürülerek hareket ettirilir.

Ölçme parçasına yaklaştırırken ölçme milini çok dikkatli döndürünüz.

Ölçme mili parçaya değdikten sonra ölçüyü okuyunuz.

Çok yüksk ölçme baskısı , ölçme hatası doğurur.

Bağlanmış iş parçaının ölçülmesi ; mikrometre sol elle kavranır ve ölçme mili işe doğru çevrilir.

Bir el ile ölçüleçek iş parçasını tutmak mecburiyetinde ise , ölçme şekilde gösterildiği üzere sağ elle yapılır.

Çok sayıda aynı parçaların ölçülmesinde mikrometre bir tutucuya bağlanmalıdır. Dikkat :

özel tamlık isteyen ölçmelerden önce sıfır veya başlangıç durumunu kontrol etmek

gerekir.Normal ölçü baskısında , scala burcundaki sıfır çizgisi ile ölçme tamburundakinin karşılaştırılması lazımdır.

Vidalı mikrometreler ile ölçme : Vida biçimine özel takma parçaları vardır.Dış vidaları ölçmeye yarayan mikrometreler , ölçme vidasını seri ve doğru olarak sıfıra ve muayene ölçüsüne göre ayarlaya bilmek için genellikle ince ayar vidası ile sabitleştirme bileziği gerekir.

Vidaların adımları ve böğür açıları çeşitlidir. Bu sebepten takılabilen takımlar bunlara uygun olarak yapılır.

Vida ölçme telleri 0,17- 3,2 mm ‘ler arasında kademeli olarak yapılmışlardır.

Mikrometre ile dış vidanın ölçülmesinde gerekli olan takma ağızların ölçme şekline göre ( Dış,çekirdek veya böğür ) ve vidanın adımı veya Böğür açısına göre seçilmesi gerekir.

Mikrometre ile aşağıdaki ölçüler tespit edilir.

Vidanın diş üstü çapı d

“ “ dibi “ dı

“ “ böğür “ d2

Adımı ( h) ve böğür açısını ( a ) ölçmek için vida taraklarına ihtiyaç vardır.

Böğür ve çekirdek çaplarının mikrometre ölçülecek ölçüden büyük olarak açılmalı ve ölçme değeri , ölçme milinin gerekli titizlikle döndürülmesiyle elde edilir.

Doğru ayarlamada , vidanın boşluksuz ve basınç yapmadan geçmesi gerekir.

Hassas mikrometre :

Örs (sabit tuş ) hareketli yapılmıştır.Bir yay basıncı altında duran örsün hareketi , mekanik olarak bir kaldıraç sistemi yardımıyla bir göstergeye iletilir. Gösterge üzerinde ±20 ( ± 0,020mm )gösterir.Örsün harektli oluşu gösterge ve ölçüme tamburunun konumları birbirine bağlı olur.Örsün yaylı olması nedeniyle , her ölçme aynı baskıyla yapılır. Sıfır veya başlangıç durumunun kontrolünde , tambur sıfırda iken , ibrede sıfır üzerinde bulunmalıdır.

Derinlik ve iç ölçmelerde kullanılan mikrometreler:

derinlik mikrometreleri:

Normal tipte

Millerdeki kama yerlerinin ölçülmesine yarayan tipte yapılır.

Derinlik ölçme çubuğu değişe bilir.

İç ölçme mikrometreleri :

Değişe bilen ara parçalı tip,Ölçme alanı 50mm den 1800mm ye kadar.

5-30mm ölçme alanlı tip.

5-55mm ölçme alanlı tip.

Üç noktadan temaslı tip.Ölçme alanı 6-300mm.

İç vida ölçme mikrometreri :

Değişe bilen takma ağızlı tip.

Değişe bilen takma ağızlı ve ara parçalı tip.

MikrometreLDerinlik ölçme :

Mikrometre ölçülecek ölçüden küçük açılır.

Ölçü irtibat yüzüne sıkı olarak oturtulur.

Ölçme mili , ölçülen yüzeye doğru döndürülmek üzere hareket ettirilir.

Mil temas ettirilince mikrometreyi okumak için delikten çıkartılır.

Millerde ve silindirik parçalardaki kama yeri yuvalarının deliklerini ölçmek için , açılı olarak boşaltılmış köprülü bir mikrometre kullanılır.Bu sırada yuva deliğini iki ölçü alarak bulunuz.

ÖRNEK :

Ölçmede okunan değer = 10,25mm

Ölçmede okunan değer = 2,50mm

7,75mm

Mikrometrelerde İç Ölçmeler :

Mikrometre ölçülecek ölçüden küçük olarak açılır.

Mikrometrenin sabit ölçme yüzü iş parçasına dayatılır.

Ölçme mili döndürülerek iş parçasına temas ettirilene kadar ona doğru hareket ettirilir.

Mikrometrenin ölçü irtibat yüzeyine göre dikine boyuna doğrultuda , dik açı yapacak şekilde bulunması gerekir.

Deliklerde mikrometrenin dikine doğrultuda en büyük değere , eksen doğrultusunda ise en küçük değere intibak etmesi gerekir.

İç köşelerde mikrometrelerinin boyuna ve dikine doğrultularının en küçük değere intibak etmesi gerekir.

Üç noktada temas eden mikrometrelerde ( yalnız delikler için ) ince ayar için , çıt çıt 3 ile 4 defa döndürülür. Böylece aynı ölçme baskısını elde ederiz.

Ölçme ağızlı mikrometreler: Bu mikrometrelerin kullanılmasında özel bir dikkat istenir. Çünkü ağızlarında meydana gelebilecek kaldıraç tesiri ,

vidayı yanlış ölçmeye ve ölçme vidasının zarar görmesine neden olabilir.

Mikrometre ile iç vidaların ölçülmesi : Ölçme için gerekli olan takma uçları ölçme cinsine ( dış , diş dibi ve böğür çapı ) ve vidanın adımı veya böğür el açısına göre seçilmelidir.

Böğür çapının ölçülmsinde , eğer vidanın böğür açısı normal değerinden farklı ise , ölçme sonucu yanlış bir değer çıkar. Takma uçların böğürleri bu taktirde , vida profiline uymaz.Bu durumu yok eymek için ölçme yüzeyi kısıtlanmış takma ağızları kullanılır.

75mm’den 300mm’ye kadar vidalar için, ara parçalı iç vidalar kullanılır.

Çapı 20mm’den 95mm’ye kadar olan vidaların böğür çapının ölçülmesinde , özel çeneli mikrometreler kullanılır

DİKKAT : Mikrometreler ölçme işleminden , önce bilezik şeklindeki vida mastarlarına göre ayarlayın.

Mikrometrenin Teknik Olarak Okunması:

Tam Sayı 4,00 Tam sayı 6,00

Cetveldeki yarım sayı ___ Cetveldeki yarım sayı 0,50

Tamburdaki sayı 0,45 Tamburdaki sayı 0,46

+ _____ +_____

4,45mm 6,96mm

Hassas Mikrometrelerin teknik olarak okunması :

Gösterge eski alanda

Tam sayı 5,000

Tamburdaki Sayı 0,470

+_____

Ayar 5,470

Gösterge 0,004

+______

Ölçme değeri 5,446mm

Gösterge Artı Alanda

Tam sayı 5,000

Tamburdaki Sayı 0,460

+_______

Ayar 5,460

Gösterge 0,006

+_______

Ölçme değeri 5,466mm

Eğer hassas mikrometre , çok sayıda aynı parçanın ölçülmesinde kullanılırsa ve bunlarda , gerkli ölçüden çok küçük sapmalara ( örn. ± 0,01mm) müsaade ediyorsa aşağıdaki şekilde ölçme yapılır.

Bölüntü Yüksüğünde ölçme değeri ( örn 8,42mm ) bir lupla tam olarak ayarlanır.

Tespit bileziği sıkıdır.

Ayarlama kontrol edile bilir.

Tolerans İşaretleri /( + 10m ve – 10m) ayarlanır.

Basma düğmesi ile örs geri çekilir.İş parçası araya konur.

Basma düğmesi serbest bırakılır.

Gösterge tolerans işaretlerinin arasında kaldığı sürece ölçme değeri müsaade edilen tolerans içindedir.

d. Ölçme Saatleri ( Komparatör ): Toleransların belirli ölçü değerinde olması gereken uzunlukların ölçülmesinde kullanılrı. Okuma tamlığı 1/100 mm’dir. Ölçme işlemi için özel taşıyıcı tertibatlara ve iç ölçmeler için ayrıca iletme çubuklarına ihtiyaç vardır.

Çeşitli ölçme saatleri :

Ölçme saati

a-3 mm ölçme alanlı., tolerans işaretli ve

işaretsiz.

b-10mm ölçüm alan.lı tolerans işaretli ve işaretsiz.

Taşıyıcı tertibatlı

a-İş tezgahları için ölçme sapmaları.

b-Ölçme plakası için ölçme masaları.

c-Kalınlıkları ölçmek için kıvrık taşıyıcılar.

d-İç ölçmeler için iletme çubukları.

Ölçme Saati İle Ölçme : önce johanson mastarı ( sabit ölçü mastarı ) ile ibrenin sıfıra ayarı yapılır. Ölçme saati ile belli bir ölçme değerinde olan sapmaları gösterir.

Ölçme saati pratik olarak öyle ayarlanır ki; ibre sıfırda dururken temas pimin kursu, her iki doğrultuda mümkün olabilecek sapmaları

da içine alabilsin. Uygun olan kurma yaklaşık 1 mm’dir.

Eğer tolerans işaretleri varsa o zaman bunlar kabul edilen sapma miktarına göre ( örnek 0,1 mm ) ayarlanırlar. Parçaların ölçülmesinde ibre tplerans çizgileri arasında kalıyorsa, bu iş parçalarının hepsi ölçü bakımından kusursuz kabul edilir.

Ölçme saati ile parçaların eksenden kaçıklığının ölçülmesinde ölçme saati milinin, iş parçası miline daima dik açı yapacak şekilde durması şarttır.

Eksenden kaçıklık ( eksantirik ) ölçülecek olan ( H ) kursu ile hesaplanır. e

=H/2 ölçme çeşitli kısımlarda tekrarlanmalıdır.

Bu iş parçasının dairesel hareketlerinin kontrolü :

Ölçme saati, belli bir hareket yapabilecek şekilde sıfıra ayarlanır. Eğer iş parçası yavaşça dönerken, ölçme saatinin hiçbir sapma yapmıyorsa,

o zaman iş parçası kusursuz demektir. Fakat gösterge bir sapma meydana getiriyorsa;

o zaman en büyük ve en küçük ölçme değerinin farkı kursu ( sapmayı ) verir. Eksenden kaçıklık

bunun yarısına eşittir. e= H/2

Paralel Yüzeylerde Eksen Kaçıklığının Ölçülmesi:

Ölçülecek olan yüzeyin, ölçme aletinin gövdesinin ( sehpanın ) oturduğu yüzeye paralel olmasına dikkat

edilmelidir. Bu durum, sehpanın yerinin değiştirilmesiyle kontrol edilir. Bu sırada göstegenin hiçbir sapma

yapmaması icabeder. Bundan sonra saat okunur, saat kaldırılıp alt yüzey yukarı çevrilir. Yeniden paralellik temin

edilir ve tekrar okunur. Eğer iki okuma arasında hiçbir fark bulunmazsa, o zaman yüzeyler eksene göre simetrik

konumdadır. Bir fark bulunduğu zaman, eksen kaçıklığı e=H/2 bulunur.

Bir eksantirik kursunun ölçülmesi:

Ölçme saati ile bir defa eksantrikliğin en yüksek ( M1 ) ve bir defa en alçak ( M2 ) konumda ölçme yapılır.

Eksantrik kursu H= M1 – M2

Eksatriklik e=H/2

Örnek:

M1= 9,00 H= 9,00-1,58

M2= 1,58 H=7,42

e=H/2= 7,42/2= 3,71 mm

Açı ölçme arçları:

Açılar sabit veya ayarlanabilir açı ölçme aletleri ile birlikte ölçüle bilirler.Sabit açı ölçme aletleri yalnız sabit bir açının ölçülmesi için yapılmışlardır.Ayarlı açı ölçme aletleri derece bölüntülü ve bölüntüsüz olarak yapılırlar ve herhangi bir açıya göre ayar edile bilirler.

Çeşitli ölçme aletleri :

Sabit açı ölçme

dikdörgenler

belli dar ve geniş açı gönyeleri

2. Ayarlı açı ölçme aletleri

Herhangi bir açıyı nakletnede kullanılan ölçü bölüntüsüz gönyeler.

Herhangi bir açıyı ölçmekte kullanılan bölüntülü gönyeler.

Sabit Gönyeler ile ölçme :

Gönye her iki kolu ( kılıcı ) iş parçasının yüzeyleri ile dik açı yapacak şekilde iş parçasına oturtulur.

Kaide olarak uzun olanı dayama yüzeyi görevini görür.

Açının tamlığı ( doğruluğu ) ışık aralığı metodu ile belirlenir.

Gönyenin konulmasında bir kol ölçme yüzünün tam genişliğince dayatılacak yüzeye oturtulur. Ve gönye yavaşça kolu boyunca diğer kol iş parçasına temas

edinceye kadar hareket ettirilir. Bu sırada iş parçası ve gönye ışığa doğru tutulur. Bakış doğrultusu

ile ölçülen yüzeyin aynı düzlemde bulunması gerekir. Eğer iş parçasının açısı , kullanılan

ölçü aletininki ile ışık sızmayacak şekilde çakışır ise o zaman tan açı sağlanmış olur.

İç , açının ölçülmesinde , gönyenin bir kolu dış ölçme yüzeyi iş parçasına dayama yüzeyine oturtulur ve gönye iş

parçasının diğer yüzeyine doğru , gönye temas edinceye kadar kaydırılır.(1)

Gönyenin direk olarak dayama yüzeyine konmasında (2) özel bir itina göstermek lazımdır.

Ayarlana bilir açı ölçer :

Üniversal açı ölçerin montajı ve bölüntüleri o şekilde yapılmıştırki , her türlü açının 5 tamlıkta okunması mümkündür. Esas bölüntü , her biri 90°’lik dört alanı ihtiva eder.Bu , 0°’den başlayıp her iki tarafa doğru 90°’ye kadar artarak gider.Buradan itibaren tekrar azalarak 0°’ye iner.

Verniyede aynı şekilde her iki tarafa doğru yapılmıştır.Böylece esas bölüntünün her iki tarafa hareketinde olduğu

gibi , doğru ölçme yapıla bilir.

Açı ölçerlerde ölçmeler :

Kılıç iş parçasına o şekilde dayatılır ki , artık kılıç ile iş parçası arasında bir ışık aralığı farka dilmez.

Açı ölçerin kılıç ölçme yüzeyi üstünde her zaman dik konumda durur.

Basit açı ölçerde hareketli kılıç , açı değeri doğrudan doğruya okuna bilecek şekilde ayarlanır.

Üniversal açı ölçerlerde ölçme sırasında her açınınkatları ayarlana bilir.

Dar açının ölçülmesinde : Ölçme değeri = okuma değeri

Genilş açının ölçülmesinde : Ölçme değeri = 180° – okuma değeri

Açı ölçerlerin okunmasında önce esas bölüntü üstünde sıfırdan sonraki tan derece miktar verniyerin sıfır çizgisi yardımıyla okunur. Bundan sonra aynı yönde harekete devam edilerek , esas bölüntünün bir çizgisi ile çakışan verniyer bölüntü çizgisi ile dakika miktarı okunur.

Boşluk Muayne edici ( Layner ) :

Makinaların ve aparatların montajında , örn. Kızakların , yatakların , v.b. boşluklarını tespit etmede kullanılır. Bir boşluk muayene edici dilleri , takım halinde ve çeşitli kademededir.

Kavis Şablonu :

Dış bükey ( konveks ) veya iç bükey ( konvak ) eğri yüzeylerin kavis yarı çaplarını mukayese etmek suretiyle

tespit etmekte kullanılır.

Eğer bir iş parçasının kavisi şablonun kavisine uymaz ise , bu zaman bir ışık aralığı meydana gelir

İş parçasının kavisi çok İş parçasının kavisi ile şab- İş parçasının kavisi

Küçük lonun kavisi çakışır. Çok büyük.

İlgili Konular

• Leyla ile Mecnun Hikayesi (0)
• Isı ve Sıcaklık – 10. sınıf fizik (0)
• Cümle (Tümce) Bilgisi (2)
• Zorunlu eğitim 9 yıla çıkıyor (0)
• zik 11. Sınıf – Roketlerin Yapısı, Tarihçesi (0)